Gọi TF Travel
Chia sẻ
Đăng nhập / Đăng ký
tel icon + 84 988 777 930 / +84 902 476 458

Cột Totem ở bờ tây Canada

Ngày cập nhật
TF Travel Author
12/04/2019
16:15:45
Các cột totem bản địa là biểu tượng của bờ tây Canada hoang dã và hùng vĩ.

Khi đi qua sảnh hải quan của sân bay Vancouver, Canada, du khách sẽ thấy hai tượng gỗ khổng lồ mô tả một người đàn ông và một người phụ nữ. Được chạm khắc từ gỗ của những cây tuyết tùng đỏ cao lớn, hai bức tượng này là hình ảnh chào mừng truyền thống của bộ tộc Coast Salish. Là cửa ngõ vào tỉnh bang cực tây của Canada – British Columbia, sân bay Vancouver trưng bày hàng chục cột totem và tác phẩm điêu khắc của nghệ sĩ Canada bản địa. 

cot totem 1.jpg

Ngày nay, British Columbia là quê hương của 198 nhóm bộ tộc khởi thủy, mỗi nhóm có phong tục và lịch sử riêng. Theo truyền thống, các cột Totem được chạm khắc bởi sáu bộ tộc ở phía tây Bắc Mỹ: Haida, Nuxalt, Kwakwaka’wakw, Tlingit, Tsimshian và Coast Salish. Hãy dạo quanh Vancouver hay đảo Vancouver để nhìn thấy nhiều cột gỗ oai vệ như vậy. Mỗi cột thường được chạm khắc từ một thân cây duy nhất, được sơn bằng những tông màu đậm. Một số cột totem nguyên thủy cao 18m, gấp đôi chiều cao trung bình của đèn đường. Nhìn những hình người và động vật được cách điệu trên cột, bạn sẽ không khỏi thắc mắc về ý nghĩa của những totem này. 

Khi những nhà thám hiểm châu Âu đầu tiên đặt chân đến đây vào những năm 1700, họ bắt gặp những tác phẩm điêu khắc hùng vĩ này xếp thẳng hàng nhiều trên bãi biển. Năm 1970, khi mô tả cột nhà Haida, John Bartlett đã viết “Chúng tôi vào bờ khi nhìn thấy một căn nhà trú đông. Công nhà được làm từ một thân cây lớn với hình chạm khắc từ trên xuống dưới. Cửa nhà được làm giống như đầu một người đàn ông và lối vào nhà là hàm răng của người này, được dựng trước khi họ biết sử dụng sắt”.

cot totem.jpg

Vào thời đó, người bản địa sử dụng đá mài, vỏ sò, xương và thậm chí cả răng hải ly để điêu khắc các cột totem. Về sau, với sự ra đời của các công cụ bằng sắt, thiết kế của họ ngày càng trở nên công phu.

Hiện nay vẫn còn những cột totem cổ xưa được lưu giữ, trong đó một số cột totem có niên đại từ những năm 1880, có thể được tìm thấy tại bảo tàng Hoàng gia British Columbia ở Victoria và bảo tàng nhân chủng học của đại học British Columbia ở Vancouver.

Theo James Dean mô tả trong một bài viết trên American Antiquarian anh Oriental journal năm 1891, một ngôi làng thổ dân điển hình ở bờ tây vào những năm 1860 gồm có: “một số cây cột lớn, với nhiều chiều cao và hình dạng khác nhau, xuất hiện ở nhiều điểm của thị trấn, đa số được dựng trước nhà, cũng có trường hợp được dựng phía sau nhà… Màu sắc được sử dụng là đỏ tươi, vàng, xanh lá đậm và đen…”

Vào những năm 1980, các cột totem ngày càng ít phổ biến hơn, theo bài viết của James Dean. Trong cuộc chiến với bệnh tật, việc bị chiếm đất và chính sách phân biệt chủng tộc, người bản địa phải đấu tranh để giữ gìn văn hóa của họ. Năm 1884, chính phủ Canada ra lệnh cấm nhiều tập tục văn hóa bản đạ, trong đó có nghi lễ tặng quà potlatch, tại đó có cột totem thường được dựng lên để khẳng định địa vị và sự giàu có của chủ nhân buổi lễ. Các nhà truyền giáo Kito giáo cũng khuyến khích xóa sổ loại cột này.

cot totme.jpg

Nghệ thuật chạm khắc cột totem hầu như đã biến mất vào những năm 1950. Đau lòng trước sự mất mát này, bảo tàng nhân chủng học của đại học British Columbia đã nhờ tới Mungo Martin, một trong những bậc thầy chạm khắc cuối cùng trong vùng, tái tạo các cột totem cũ và mục nát. Điều này cùng với việc bỏ dõ lệnh cấm potlatch vào năm 1951, đã hồi sinh nghệ thuật chạm khắc cột totem. Tác phẩm của các thợ chạm khắc như Ellen Neel, Henry Hunt, Bill Reid và Robert Davidson là nguồn cảm hứng cho thế hệ nghệ sĩ trẻ ngày nay.

Vậy, tại sao người dân bản địa bờ Tây lại khắc và dựng cột totem? Câu trả lời rất phức tạp, có nhiều loại cột, mỗi loại lại truyền đạt nhiều ý nghĩa. Một số tượng trưng hoặc tưởng niệm tổ tiên hay tín ngưỡng văn hóa. Một số kể lại truyền thuyết, dòng dõi gia tộc hay các sự kiện lịch sử. Một số chào đón du khách đến làng, trong khi số khác cảnh báo họ tránh xa. 

Các cột tang Haida truyền thống chứa hài cốt của những người có địa vị. Một số cột totem tôn vinh những chiến công anh hùng, trong khi số khác bêu xấu những hành vi sai trái, chẳng hạn như không trả được nợ hoặc không trung thực.

Không ai đến thăm bờ tây tuyệt đẹp của Canada mà không nhìn thấy những tác phẩm nghệ thuật ấn tượng này. Chúng xuất hiện ở khắp nơi từ sảnh của khách sạn Pan Pacific ở Vancouver, đến công viên Stanley. Để tìm hiểu thêm về văn hóa bản địa bờ tây, hãy ghé thăm bảo tàng Hoàng Gia British Columbia ở trung tâm thành phố Victoria và công viên Thunderbird cạnh đó. Nếu may mắn, bạn có thể bắt gặp các cột totem trong công viên Thunderbird. Cũng trên đảo Vancouver, thị trấn Duncan là nơi bạn có thể đi bộ trung trung tâm thành phố qua 39 cột totem với nhiều phong cách khác nhau. 

Đối với những du khách có nhiều thời gian hơn, một chuyến đi đến Haida Gwaii xa xôi sẽ đưa bạn đến chiêm ngưỡng cảnh quan tuyệt đẹp với các cột totem được dựng ở ven biển tự nhiên. Nhiều cột totem cổ xưa nằm trong những vùng vịnh được bao quanh bởi rừng mưa ôn đới nên chỉ có thể được tìm đến bằng thuyền. Trong khung cảnh hoang dã này, bạn sẽ cảm nhận được sức mạnh thực sự của chúng.

(Nguồn: Sưu tầm)


Tin tức khác
Quảng cáo trang tin tức - 1
Kinh nghiệm & Mẹo du lịch
Quảng cáo trang tin tức - 2
Share on Google Plus
Share on Facebook
Trụ sở chính Hà Nội:
- Email: info@tftravel.com.vn
Chi nhánh Hồ Chí Minh:
- Email: tfsaigon@tftravel.com.vn